Emiliusz Blozjusz Drakoncjusz. Dzieła T.2 - red. Anna Maria Wasyl

EMILIUSZ BLOZJIUSZ DRAKONCJUSZ DZIEŁA TOM 2 Oddajemy do Państwa rąk monumentalne, dwutomowe opracowanie krytyczne całej zachowanej spuścizny literackiej Emiliusza Blozjusza Drakoncjusza – jednego z najwybitniejszych poetów łacińskich schyłku antyku, twórcy działającego w Afryce Północnej pod panowaniem Wandalów. To fascynująca postać, która łączyła w swojej twórczości tradycję chrześcijańską z dziedzictwem kultury klasycznej, tworząc unikalne dzieła stanowiące pomost między światem rzymskim a barbarzyńskim. Niniejszy tom drugi wraz z tomem pierwszym stanowi kompleksowe wydanie krytyczne, które wzbogaca polskie piśmiennictwo naukowe o dzieło o kapitalnym znaczeniu dla badań nad literaturą późnego antyku. Na twórczość Drakoncjusza składają się utwory o tematyce zarówno chrześcijańskiej, jak i świeckiej, inspirujące czytelnika do refleksji nad kondycją człowieka u schyłku starożytności, gdy stare porządki cywilizacyjne ustępowały miejsca nowym. Wśród utworów chrześcijańskich największy i najistotniejszy jest poemat Pochwały Boga, stanowiący dzieło laudacyjne o wyjątkowej wartości literackiej i teologicznej. Drugim fundamentalnym tekstem jest Zadośćuczynienie – elegia przebłagalno-lamentacyjna, którą Drakoncjusz pisał w więzieniu do króla wandalskiego Guntamunda. Tak dramatyczne okoliczności powstania tego utworu czynią go niezwykłym świadectwem osobistym i duchowym poety. Carmina christiana skomponował Drakoncjusz w szczególnej dla siebie sytuacji egzystencjalnej – jako afrykański Rzymianin-katolik prześladowany przez władcę-wandalę i arianina. Ta specyficzna okoliczność sprawia, że jego poezja religijna stanowi unikalne połączenie wysokiej próby artystycznej z głęboką refleksją teologiczną. To swoiste credo autora, będące zarazem głosem w dyskusji doktrynalnej epoki, gdy Kościół katolicki zmagał się z herezją ariańską na terenach Afryki Północnej. Grupa utworów świeckich – Carmina profana – to miniaturowe eposy mitologiczne, dwa epitalamia oraz wierszowane przemówienia. Te dzieła są pełne wirtuozerii formalnej, subtelnych aluzji literackich i mistrzowskiej gry słowem, zwłaszcza terminologią prawniczą, świetnie znaną poecie, który z zawodu był sędzią prokonsularnym w Kartaginie. Mitologia klasyczna w ujęciu Drakoncjusza staje się metaforą współczesności, poddana zostaje ocenie moralnej, która de facto zamienia się w dyskusję o standardach etycznych cywilizacji klasycznej. Warto podkreślić, że niniejsza edycja krytyczna zawiera drugi kompletny przekład twórcości Drakoncjusza na język polski, opatrzony obszernym komentarzem naukowym. Przekład ten poprzedzony jest monograficznym wstępem naukowym, który w zamyśle redakcyjnym rozbito na dwa tomy, co świadczy o głębokości i kompleksowości opracowania. Cały projekt realizowany był w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, co gwarantuje najwyższe standardy akademickie i rygor naukowy. Redakcja naukowa tomu należy do prof. Anny Marii Wasyl z Uniwersytetu Jagiellońskiego – wybitnej specjalistki w dziedzinie literatury łacińskiej i kultury późnego antyku. Pod jej kierunkiem zespół tłumaczy i badaczy przygotował edycję, która spełnia najwyższe wymogi współczesnej filologii klasycznej. Każdy aspekt wydawnictwa – od rekonstrukcji tekstu, przez aparatu krytycznego, po komentarz i wstęp – świadczy o niezwykłej staranności i erudycji twórców. Drakoncjusz przemawia do nas dziś niczym świadek swoich czasów – epoki schyłku antyku, gdy świat rzymski spotykał się z barbarzyńskim, gdy chrześcijaństwo kształtowało nową tożsamość kulturową, a poeta-sędzia obserwował dramatyczne przemiany swojego świata. Ta lektura pozwala zrozumieć, jak antyczna tradycja literacka przetwarzała doświadczenia epoki wielkich wstrząsów politycznych i religijnych. Wydawnictwo Historia Iagellonica specjalizuje się w publikacjach z zakresu historii starożytnej, nauk pomocniczych historii oraz źródłoznawstwa. Ta instytucja wydawnicza słynie z wysokich standardów edytorskich i merytorycznych, co znajduje potwierdzenie w niniejszej publikacji. Twarda oprawa, format 167x246 mm oraz 439 stron starannej edycji tworzą tom godny biblioteki każdego badacza literatury łacińskiej, historyka późnego antyku i miłośnika dziedzictwa antycznego. Ta książka to absolutnie niezbędna pozycja dla wszystkich badaczy zajmujących się literaturą łacińską okresu późnego antyku, studentów filologii klasycznej oraz medievalistyki, historyków epoki wandalskiej w Afryce, a także teologów interesujących się wczesnym chrześcijaństwem. Publikacja stanowi również wartościowe źródło dla słuchaczy wykładów z historii literatury powszechnej oraz kultury późnoantywatycznej. Dzieło Drakoncjusza, przez wieki znane głównie specjalistom, teraz w pełni otwiera się przed polskim czytelnikiem dzięki temu wydawnictwu krytycznemu najwyższej próby. CARUNO-2026-08-10-21:34:06