Polacy w Wielkiej Grze o Azję Środkową i Kaukaz Piotr Borawski 383 strony

POLACY W WIELKIEJ GRZE O AZJĘ ŚRODKOWĄ I KAUKAZ Książka Piotra Borawskiego przedstawia mało znany udział Polaków w dziewiętnastowiecznych wydarzeniach rozgrywających się na Kaukazie, w Azji Środkowej oraz na Bliskim i Środkowym Wschodzie. Jej tematem są przede wszystkim polscy oficerowie armii rosyjskiej, dyplomaci, podróżnicy, badacze i agenci wywiadu, którzy działali w strukturach Cesarstwa Rosyjskiego. Publikacja ukazuje ich aktywność w szerokim kontekście tak zwanej Wielkiej Gry, czyli rywalizacji rosyjsko-brytyjskiej o wpływy i panowanie w Azji Środkowej, na Kaukazie oraz w sąsiednich regionach. Autor łączy perspektywę historyczną, polityczną, wojskową i biograficzną, przedstawiając zarówno mechanizmy imperialnej ekspansji, jak i indywidualne losy Polaków pozostających w służbie rosyjskiej. • Tematyka historyczna obejmuje udział Polaków w rosyjskiej ekspansji na Kaukazie i w Azji Środkowej. • Wielka Gra została przedstawiona jako rywalizacja rosyjsko-brytyjska o wpływy w strategicznych regionach Azji. • Polscy oficerowie są ukazani jako uczestnicy działań wojskowych, rozpoznawczych i badawczych. • Badania terenowe dotyczą topografii, klimatu, przyrody, języków oraz zagadnień etnograficznych i historycznych. • Persja i Afganistan stanowią jeden z obszarów działalności polskich podróżników, badaczy i agentów wywiadu. • Azjatyckie prowincje Turcji osmańskiej opisano w kontekście pracy dyplomatów i agentów wywiadu. • Obszerna publikacja liczy 383 strony i ma format 151 x 208 mm. • Wydanie z 2026 roku ukazało się w oprawie broszurowej nakładem wydawnictwa Inforteditions. Publikacja rozpoczyna się od omówienia niewypowiedzianej wojny rosyjsko-brytyjskiej w Azji. Następnie autor przedstawia Polaków służących w Samodzielnym Korpusie Kaukaskim oraz polskich badaczy Azji Środkowej. Kolejne partie książki poświęcone są polskim podróżnikom, badaczom i agentom wywiadu działającym w dziewiętnastowiecznej Persji i Afganistanie, a także osobom obecnym w azjatyckich prowincjach Turcji osmańskiej. Ich aktywność została ukazana między innymi przez pryzmat służby dyplomatycznej i wywiadowczej Cesarstwa Rosyjskiego. Układ książki obejmuje wstęp, cztery zasadnicze części tematyczne, zakończenie oraz bibliografię. Jednym z istotnych zagadnień jest relacja między działalnością naukową a potrzebami rosyjskiego aparatu wojskowego i państwowego. Polscy oficerowie uczestniczący w podboju kolejnych regionów przyczyniali się do rozszerzania granic państwa Romanowów, a jednocześnie gromadzili informacje o terenie, warunkach klimatycznych, przyrodzie, ludności i językach. Badania te nie zawsze miały wyłącznie naukowy charakter. W dużym stopniu wynikały z zamówień i potrzeb rosyjskiego Ministerstwa Wojny oraz Sztabu Generalnego, a także z planów rosyjskiej polityki zagranicznej na kontynencie azjatyckim. Książka pokazuje więc, w jaki sposób obserwacja, opis i dokumentowanie odległych obszarów mogły służyć celom strategicznym, wojskowym i wywiadowczym. Autor zwraca uwagę, że społeczeństwo niewiele wie o Polakach, którzy jako oficerowie armii rosyjskiej prowadzili badania Kaukazu i Azji Środkowej, a także Bliskiego i Środkowego Wschodu. Ich działalność była związana z trudnym dziedzictwem zaboru i służby w strukturach obcego imperium. Z jednej strony uczestniczyli w rosyjskim podboju i podporządkowywaniu kolejnych obszarów, z drugiej zaś pozostawili po sobie materiały, obserwacje i opracowania dotyczące regionów słabo znanych europejskiej opinii publicznej. Piotr Borawski analizuje ten wielowymiarowy problem bez ograniczania go do samego aspektu naukowego, skupiając się na politycznych i wywiadowczych celach podejmowanych działań. Piotr Borawski urodził się w 1951 roku w Warszawie i jest doktorem nauk historycznych. W latach 1991–2019 pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W 1994 roku jako chargé d’affaires zakładał Ambasadę RP w Kazachstanie, w Ałmaty. W latach 1996–1997 był przedstawicielem Ministra Spraw Zagranicznych RP w Gruzji do spraw powołania ambasady polskiej w Tbilisi, a w latach 1997–2000 jako chargé d’affaires kierował Ambasadą RP w Gruzji. W latach 2003–2007 pracował jako konsul w ambasadzie polskiej w Mołdawii. W latach 2009–2010 przewodniczył NSZZ Solidarność Pracowników Służby Zagranicznej. W latach 2010–2015 był radcą w Ambasadzie RP w Moskwie, natomiast w latach 2015–2017 kierował wydziałem wizowo-paszportowym w Konsulacie Generalnym w Petersburgu. W latach 2022–2024 pełnił funkcję przewodniczącego NSZZ Pracowników Służby Zagranicznej w MSZ. Zainteresowania naukowe autora wiążą się z jego wieloletnim pobytem w Azji Środkowej, Rosji, Mołdawii oraz na Kaukazie. Koncentrują się wokół zagadnień etniczno-politycznych i wyznaniowych Azji Środkowej i Kaukazu, a także dziejów ludności tatarskiej zamieszkującej dawne wschodnie Kresy Rzeczypospolitej. Piotr Borawski jest autorem kilkudziesięciu artykułów naukowych opublikowanych w polskich, gruzińskich, saudyjskich, tureckich i mołdawskich czasopismach, a także siedmiu książek. Obecnie pracuje nad monografią dotyczącą Polaków w Samodzielnym Korpusie Kaukaskim. Wydanie zawiera 383 strony tekstu i ma format 151 x 208 mm. Książka została wydana w 2026 roku przez Inforteditions w oprawie broszurowej. Numer ISBN publikacji to 9788368461718, a premiera została zaplanowana na 25 maja 2026 roku. Na końcu książki zamieszczono zakończenie i bibliografię, które uzupełniają zasadniczą część opracowania. Publikacja może stanowić materiał dla osób zainteresowanych historią stosunków rosyjsko-brytyjskich w Azji, dziejami wojskowości, historią dyplomacji, działalnością wywiadowczą oraz polską obecnością w regionach Kaukazu, Azji Środkowej, Persji, Afganistanu i Imperium Osmańskiego. Spis treści: Wstęp. Niewypowiedziana wojna rosyjsko-brytyjska w Azji; I. Polacy w Samodzielnym Korpusie Kaukaskim; II. Polscy badacze Azji Środkowej; III. Polscy podróżnicy, badacze i agenci wywiadu w dziewiętnastowiecznej Persji i Afganistanie; IV. Polscy podróżnicy i badacze w azjatyckich prowincjach Turcji osmańskiej jako dyplomaci i agenci wywiadu w służbie Cesarstwa Rosyjskiego; Zakończenie; Bibliografia. CARUNO-2026-07-13-01:29:10