Środkowoeuropejczyk - narracje tożsamościowe w prozie czeskiej i polskiej

ŚRODKOWOEUROPEJCZYK - GATUNEK NA WYMARCIU? W XXI wieku problem Europy Środkowej powraca, przyjmując nowe oblicza. Tożsamość środkowoeuropejska ma długą tradycję, poprzedzającą jej największą świetność w latach 70. i 80. XX wieku. Książka Środkowoeuropejczyk - gatunek na wymarciu? Narracje tożsamościowe na wybranych przykładach prozy czeskiej i polskiej XX i XXI wieku analizuje początki idei Europy Środkowej, jej ewolucję, zanikania i powroty, zestawiając utwory prozatorskie pisarzy czeskich i polskich, bliskie, a zarazem odległe kulturowo i historycznie. • Pierwsza publikacja obejmująca osiemdziesiąt lat rozwoju pojęcia Europy Środkowej. • Analiza powieści i esejów Czesława Miłosza, Milana Kundery, Krzysztofa Czyżewskiego i innych. • Dialog pisarzy uwidacznia problemy Środkowoeuropejczyków: dominację imperialną, płynność granic, problem pograniczności. • Wyzwania potransformacyjne i niepełna tożsamość imitatorów. • Problemy w określeniu wspólnych celów i podjęciu współpracy. • Dziedzictwo Europy Środkowej wykracza poza partykularne interesy narodowe. Publikacja ta obejmuje okres od 1945 roku do współczesności, koncentrując się na powieściach i esejach takich autorów jak Czesław Miłosz, Milan Kundera, Krzysztof Czyżewski, Václav Havel, Jáchym Topol, Andrzej Stasiuk, Radka Denemarková i Olga Tokarczuk. Autorzy ci prowadzą dialog, ukazując istotne problemy, z którymi borykają się Środkowoeuropejczycy, w tym dominację imperialną sąsiadów, płynność granic państwowych, kwestie pogranicza i mniejszości narodowych, wyzwania transformacji, niepełną tożsamość naśladowców oraz trudności w ustaleniu wspólnych celów i współpracy. Książka Magdaleny Brodackiej-Dwojak ukazuje, że Polacy i Czesi mogą odwoływać się do dziedzictwa Europy Środkowej, które przekracza partykularne interesy i konteksty narodowe. Autorka analizuje, jak pisarze ci dialogują ze sobą, uwidaczniając problemy, z którymi Środkowoeuropejczycy mierzą się również dzisiaj: dominację imperialną wielkich sąsiadów, płynność granic państwowych, problem pograniczności i mniejszości narodowych, wyzwania potransformacyjne, ciągle niepełną tożsamość imitatorów, problemy w określeniu wspólnych celów i podjęciu współpracy. Jednym z głównych celów publikacji jest pokazanie, że Polacy i Czesi mogą czerpać z dziedzictwa Europy Środkowej, które wykracza poza partykularne interesy i konteksty narodowe. Magdalena Brodacka-Dwojak, literaturoznawczyni, polonistka i bohemistka związana z Uniwersytetem Jagiellońskim, prezentuje w swojej książce dogłębną analizę tożsamości środkowoeuropejskiej. Jej praca, oparta na studiach nad prozą czeską i polską XX i XXI wieku, stanowi cenne źródło wiedzy dla wszystkich zainteresowanych problematyką Europy Środkowej. Publikacja ta jest szczególnie aktualna w kontekście współczesnych wyzwań politycznych i społecznych, z jakimi mierzy się region. Książka ta jest lekturą obowiązkową dla każdego, kto pragnie zrozumieć złożoność tożsamości środkowoeuropejskiej i jej znaczenie w kontekście globalnym. Środkowoeuropejczyk Magdaleny Brodackiej-Dwojak przychodzi o czasie, nareszcie się nie spóźnia, nie jest wczorajszy ani też nie w głowie mu fruwanie w obłokach, nie udaje kogoś innego, nie myli autoironii z autonegacją, nie traci tożsamości przez jej zwielokrotnienie, nie staje w poprzek drogi Europejczykowi, przyznaje, że ma wiele twarzy i że zdarza mu się upaść, zagaja istotną rozmowę ze światem i sąsiadom stara się patrzeć prosto w oczy, sam w oczach mając - obok dziedzicznego lęku - przebłysk nadziei. Mogłoby go nie być, lecz - wbrew jakże licznym i zdawałoby się trzeźwym sceptykom - rzeczywistym jawi się długie trwanie idei Europy Środkowej, co doskonale potrafi uchwycić autorka. Czytana w czas wojny w Ukrainie, książka Magdy Brodackiej-Dwojak przywraca nas Europie Środkowej, już nie tylko z otwartą raną przeszłości, także - a może przede wszystkim - świadomej, że horyzont przyszłości otwiera rodzinność tożsama z solidarnością z innymi. CARUNO-2025-12-18-03:10:12