Tancerka i Zagłada Historia Poli Nireńskiej Weroniki Kostyrko

TANCERKA I ZAGŁADA. HISTORIA POLI NIREŃSKIEJ „Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej” to biografia niezwykłej artystki, której życie zostało naznaczone tańcem, migracją, miłością, wojną i pamięcią o utraconej rodzinie. Weronika Kostyrko rekonstruuje losy Poli Nireńskiej — urodzonej w Warszawie żydowskiej tancerki i choreografki, kobiety o złożonej tożsamości, która konsekwentnie szukała własnej drogi. Książka przedstawia bohaterkę jako artystkę z krwi i kości, nieuchwytną dla prostych definicji, a zarazem głęboko uwikłaną w historię XX wieku. • Biografia Poli Nireńskiej — opowieść o tancerce i choreografce urodzonej w Warszawie. • Droga artystyczna — od nauki tańca w Dreźnie po sceny Wiednia, Florencji, Londynu, Tel Awiwu i Nowego Jorku. • Spotkanie z Mary Wigman — opis relacji uczennicy i kochanki z jedną z najsłynniejszych niemieckich tancerek. • Historia miłości — losy związku Poli Nireńskiej i Jana Karskiego, legendarnego kuriera Polskiego Państwa Podziemnego. • Doświadczenie Zagłady — pamięć o siedemdziesięciu czterech członkach rodziny, których Pola straciła podczas Zagłady. • Praca źródłowa — wykorzystanie zdjęć, listów, wycinków prasowych i rozmów ze świadkami pamiętającymi bohaterkę. • Wydanie w twardej oprawie — 328 stron, format 144 × 222 mm, wydawnictwo Marginesy. Rodzina Poli Nireńskiej planowała dla niej inne życie, jednak młoda kobieta nie chciała zostać „żydowską narzeczoną”. Posag przeznaczyła na naukę tańca w Dreźnie, gdzie została uczennicą Mary Wigman, a także nawiązała z nią relację osobistą. To właśnie taniec stał się dla Poli językiem niezależności i sposobem budowania własnej tożsamości. Jej historia pokazuje, że sztuka może być nie tylko zawodem, lecz także formą oporu wobec oczekiwań rodziny, społeczeństwa i epoki. Po dojściu Hitlera do władzy Nireńska musiała uciekać. Kolejne etapy jej życia prowadziły przez wiele europejskich i pozaeuropejskich miast, w tym Wiedeń, Florencję, Londyn, Tel Awiw, Nowy Jork i Waszyngton. W Londynie poznała miłość swojego życia, a w Waszyngtonie założyła własną szkołę tańca i kontynuowała karierę. Jednym z najważniejszych momentów tej opowieści jest spotkanie z Janem Karskim. Po jednym z występów Pola otrzymała od niego liścik poświęcony jej „cudownemu tańcowi”. Z czasem połączyła ich miłość, a związek dwojga ludzi został przedstawiony na tle dramatycznych wydarzeń historii. Ważną częścią książki jest pamięć o Zagładzie. Pod koniec życia Pola mówiła, że straciła siedemdziesięciu czterech członków rodziny, w tym siostrę Frankę, której dawni polscy przyjaciele nie udzielili schronienia. Tego doświadczenia nie potrafiła zapomnieć ani wybaczyć. Autorka nie upraszcza tej pamięci i nie próbuje zamknąć jej w jednej interpretacji. Pokazuje natomiast, jak osobista trauma, żałoba i poczucie krzywdy pozostawały obecne w życiu artystki oraz w jej spojrzeniu na przeszłość. Weronika Kostyrko odtwarza biografię Nireńskiej na podstawie zdjęć, listów, wycinków prasowych oraz rozmów z osobami, które ją pamiętały. Dzięki temu książka łączy dokumentalną dokładność z opowieścią o człowieku, którego nie da się sprowadzić do jednej roli. Pola jest tu tancerką, choreografką, emigrantką, partnerką Jana Karskiego i członkinią rodziny dotkniętej Zagładą, ale także osobą walczącą o prawo do samodzielnego życia. Publikacja należy do literatury biograficznej i została zaklasyfikowana jako biografia w kategorii Literatura. Książka ma 328 stron, została wydana w 2026 roku przez wydawnictwo Marginesy i ukazała się w twardej oprawie. Format 144 × 222 mm sprawia, że publikacja ma klasyczną formę książkową odpowiednią do lektury i przechowywania w domowej bibliotece. To polskojęzyczna biografia poświęcona Poli Nireńskiej, jej sztuce, relacji z Mary Wigman, miłości do Jana Karskiego oraz pamięci o rodzinie utraconej podczas Zagłady. CARUNO-2026-07-11-21:42:32